Święty Marek Ewangelista – Towarzysz Apostołów i Twórca Najstarszej Ewangelii

Początki chrześcijaństwa to czas niezwykłych wydarzeń, odważnych podróży i wielkich przemian, a życiorys świętego Marka jest z nimi nierozerwalnie związany i wręcz pulsuje rytmem tamtych dni. Urodził się jako Jan Marek w Jerozolimie, w zamożnej rodzinie żydowskiej o silnych korzeniach wczesnochrześcijańskich. Zgodnie z pradawną tradycją, to właśnie w domu jego matki, Marii, odbyła się Ostatnia Wieczerza, a później ukrywali się tam pierwsi uczniowie po zmartwychwstaniu Chrystusa. Choć sam Marek z dużym prawdopodobieństwem nie należał do ścisłego grona Dwunastu Apostołów (niektórzy badacze uważają, że był on tym tajemniczym młodzieńcem, który podczas pojmania Jezusa uciekł nago, gubiąc prześcieradło), Święty Marek Ewangelista stał się jednym z najważniejszych budowniczych wczesnego Kościoła. Był siostrzeńcem Barnaby i początkowo towarzyszył świętemu Pawłowi w jego pierwszej, pełnej niebezpieczeństw podróży misyjnej na Cypr i do Azji Mniejszej.

Najważniejszy etap jego duchowej i pisarskiej drogi rozpoczął się, gdy Marek przybył do Rzymu i stał się bliskim współpracownikiem, uczniem, a także tłumaczem samego świętego Piotra. Pierwszy papież traktował go jak duchowego syna. To właśnie z relacji Piotra, z jego osobistych wspomnień o cudach, gestach i słowach Jezusa, zrodziła się Ewangelia według świętego Marka. Jest to tekst wyjątkowy – najstarszy z czterech, najkrótszy, ale jednocześnie niezwykle dynamiczny. Marek pisał go prostym, obrazowym, niekiedy wręcz "żołnierskim" językiem greckim, kierując swoje słowa przede wszystkim do chrześcijan w Rzymie wywodzących się ze środowisk pogańskich. Jezus jest w niej ukazany jako pełen mocy Syn Boży, który działa stanowczo, egzorcyzmuje i uzdrawia. To dzieło stało się fundamentalnym źródłem, z którego czerpali później Mateusz i Łukasz.

Po męczeńskiej śmierci Piotra, misyjny zapał poprowadził Marka do Afryki Północnej. Dotarł do Egiptu, gdzie założył Kościół w potężnej Aleksandrii, stając się jej pierwszym biskupem. Tam głosił wiarę wśród lokalnej ludności z tak ogromnym sukcesem, że naraził się pogańskim kapłanom. Tradycja mówi, że podczas wielkiego, pogańskiego święta ku czci boga Serapisa, wściekły tłum wtargnął na nabożeństwo chrześcijańskie, pochwycił Marka i w rzucił mu sznur na szyję. Był wleczony po kamienistych ulicach Aleksandrii aż do momentu, gdy wyzionął ducha w więzieniu.

Kiedy spojrzymy na dawne freski i rzeźby, charakterystyczne atrybuty świętego Marka to niemal zawsze księga i pióro, symbolizujące jego rolę jako ewangelisty. Jednak tym najbardziej znanym, widocznym na każdej fladze czy herbie związanym z Wenecją, jest potężny, skrzydlaty lew. Symbol ten wywodzi się z Apokalipsy św. Jana oraz wizji proroka Ezechiela. Lwa przypisano Markowi, ponieważ jego Ewangelia zaczyna się od opisu działalności Jana Chrzciciela na pustyni – głosu potężnego i donośnego, przypominającego ryk króla zwierząt, nawołującego do nawrócenia.

Ciało męczennika spoczywało w Aleksandrii przez osiem stuleci. Kiedy jednak nad Egiptem zapanowali muzułmanie, chrześcijanie zaczęli obawiać się zbezczeszczenia relikwii lub ich zniszczenia. W ten sposób w 828 roku rozpoczęła się fascynująca historia relikwii w Wenecji. Weneccy kupcy postanowili ocalić ciało ewangelisty i potajemnie wywieźć je z Afryki do Italii. Gdy statek dotarł do laguny weneckiej, miasto oszalało z radości. Marek zajął miejsce dawnego patrona miasta, św. Teodora, a specjalnie dla przechowania jego szczątków wzniesiono jedną z najpiękniejszych świątyń świata – olśniewającą zlotem i mozaikami Bazylikę św. Marka. Od tego momentu Święty Marek i jego skrzydlaty lew stali się nierozerwalnym symbolem i opoką potężnej Republiki Weneckiej.