Święty Augustyn z Canterbury – Mnich, Który Ochrzcił Anglię

Święty Augustyn z Canterbury na zawsze odmienił losy Wysp Brytyjskich. Zanim jednak zyskał miano Apostoła Anglii, jego życie upływało w ciszy i spokoju klasztornego muru. Urodził się w Rzymie i tam też wstąpił do klasztoru św. Andrzeja na wzgórzu Awentyn, gdzie z czasem zyskał ogromny szacunek współbraci i został przeorem. Był człowiekiem wykształconym, głębokiej wiary, ale też niezwykle ostrożnym. Jego spokojną codzienność zburzył papież Grzegorz Wielki. Papież, poruszony widokiem jasnowłosych niewolników z Brytanii sprzedawanych na rzymskim targu, postanowił wysłać na daleką wyspę misjonarzy. Wybór padł właśnie na Augustyna.

W 596 roku rozpoczęła się wielka, niezwykle wymagająca misja w Brytanii. Augustyn wyruszył z Rzymu na czele grupy około 40 benedyktyńskich mnichów. Podróż przez Galię (dzisiejszą Francję) okazała się jednak pełna grozy. Miejscowa ludność opowiadała zakonnikom przerażające historie o dzikości, okrucieństwie i bezwzględności anglosaskich plemion zamieszkujących wyspę. Przerażeni mnisi zaczęli wątpić w sens wyprawy. Doszło do tego, że Augustyn musiał zawrócić do Rzymu, aby prosić papieża o zwolnienie z tego zadania. Grzegorz Wielki pozostał jednak nieugięty – dodał przeorowi otuchy, podniósł go na duchu i nakazał kontynuować dzieło. Ta chwila słabości sprawiła, że późniejszy życiorys świętego Augustyna stał się tak bliski każdemu człowiekowi, pokazując, że nawet najwięksi święci miewali chwile lęku przed nieznanym.

Wiosną 597 roku misjonarze ostatecznie wylądowali na wyspie Thanet, leżącej na terytorium pogańskiego królestwa Kentu. Na spotkanie wyszedł im tamtejszy król Etelbert. Władca, pełen obaw przed ewentualnymi czarami przybyszów, postanowił przyjąć ich na wolnym powietrzu, a nie w pałacu. Mnisi podeszli do króla w uroczystej procesji, śpiewając litanie i niosąc przed sobą srebrny krzyż oraz namalowany wizerunek Jezusa Chrystusa. Te przedmioty, obok świętych ksiąg Ewangelii, ukształtowały później stałe atrybuty świętego. Król Etelbert, pod silnym wrażeniem spokoju, kultury i mądrości zakonników, pozwolił im osiedlić się w swojej stolicy – Canterbury. Dał im pełną swobodę głoszenia słowa Bożego i oddał do dyspozycji stary, rzymski kościół św. Marcina.

Dzięki niezwykłej cierpliwości, skromnemu życiu mnichów i ich głębokiej miłości do bliźniego, serca Anglosasów zaczęły mięknąć. Przełomowym momentem misji był oficjalny chrzest samego króla Etelberta, który przyjął nową wiarę prawdopodobnie w dzień Zesłania Ducha Świętego w 597 roku. Za przykładem monarchy poszły tysiące poddanych. W Boże Narodzenie tego samego roku ochrzczono ponad 10 tysięcy Sasów, co uważa się za symboliczny, masowy chrzest Anglii. Widząc tak ogromny sukces, Augustyn udał się do Galii, gdzie przyjął sakrę biskupią, stając się pierwszym arcybiskupem Canterbury i prymasem Anglii. Papież Grzegorz Wielki przysłał mu w darze paliusz oraz cenne księgi liturgiczne, pomagając w budowie oficjalnych struktur Kościoła na wyspie.

Święty arcybiskup spędził resztę swoich dni na organizowaniu nowych diecezji, budowaniu szkół i fundowaniu wspaniałych klasztorów, w tym słynnego opactwa św. Piotra i Pawła w Canterbury. Choć nie udało mu się w pełni zjednoczyć tradycji dawnych chrześcijan celtyckich z nowym porządkiem rzymskim, to właśnie on położył trwały fundament pod chrześcijańską kulturę i państwowość całej Anglii. Zmarł z wycieńczenia pracą apostolską 26 maja około 604 lub 605 roku, a dzień jego liturgicznego wspomnienia w całym Kościele przypada na 27 maja. Jego niezwykłe oddanie sprawie Ewangelii sprawiło, że dziś wspominamy go jako człowieka, który wprowadził Brytanię do wielkiej rodziny chrześcijańskich narodów Europy.