Święty Alfons Maria Liguori: Geniusz Prawa i Pokorny Kapłan

Gdy analizujemy imponujący życiorys świętego Alfonsa Liguoriego, uderza nas niezwykła przemiana człowieka, który miał u stóp cały świecki świat. Urodzony 27 września 1696 roku w Marianelli pod Neapolem w szlacheckiej i wpływowej rodzinie, od dziecka wykazywał genialne zdolności intelektualne. Jego ojciec, kapitan królewskiej galerii, zadbał o odebranie przez syna wszechstronnego wykształcenia. Młody Alfons zgłębiał nie tylko nauki ścisłe czy języki klasyczne, ale był też utalentowanym muzykiem i malarzem.

W wieku zaledwie szesnastu lat uzyskał doktorat obojga praw – cywilnego i kanonicznego – na Uniwersytecie w Neapolu, co było ewenementem na skalę europejską. Przez kolejne osiem lat praktykował jako adwokat w sądach neapolitańskich, wygrywając proces za procesem. Świat stawał przed nim otworem, a rodzina planowała dla niego lukratywne małżeństwo. Wszystko uległo jednak zmianie w 1723 roku z powodu wydarzenia, które całkowicie zburzyło jego dotychczasowe plany.

Przełomowy proces i odnalezienie prawdziwego powołania

Rzekomy błąd w dokumentacji procesowej sprawił, że Alfons przegrał sprawę wysokiej rangi, w której ważyły się losy wielkich majątków ziemskich. To pierwsze niepowodzenie w karierze uzmysłowiło mu ulotność ziemskiej chwały oraz zepsucie panujące w świecie elity prawnej. Rozczarowany nieszczerością i chciwością ludzką, opuścił salę sądową ze słowami: „Świecie, poznaję cię! Żegnajcie, sądy!”.

Zamiast jednak popaść w rozpacz, poszukiwał ucieczki w modlitwie i posłudze chorym w neapolitańskim Szpitalu dla Nieuleczalnie Chorych. To tam w sercu młodego prawnika dojrzał głos Boga. Pokonując opór ojca, w 1826 roku przyjął święcenia kapłańskie. Od tego momentu jego misją stało się głoszenie Ewangelii najuboższym, o których zapomniał współczesny mu świat.

Nowa misja na wsiach i powstanie zakonu

Zauważywszy, jak wielka nędza duchowa i brak wiedzy religijnej panują wśród wiejskiej ludności w okolicach Neapolu, Alfons zaczął organizować tak zwane „Kaplice Wieczorne” – spotkania modlitewne i katechetyczne przeznaczone dla prostej ludności, rzemieślników i żebraków.

Dostrzegając ogrom potrzeb pastoralnych, w 1732 roku w Scala założył nowe Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela. Od tej pory święty Alfons Liguori założyciel redemptorystów wraz z towarzyszami przemierzał wsie i miasteczka, prowadząc misje ludowe. Jego celem było docieranie tam, gdzie inni duszpasterze nie zaglądali, oraz niesienie ludziom nadziei poprzez proste, zrozumiałe i pełne miłości kazania.

Teolog miłosierdzia i gorliwy pasterz

Praca duszpasterska Alfonsa przypadła na czasy, w których w Kościele silne wpływy posiadał jansenizm – prąd teologiczny przedstawiający Boga jako surowego i wręcz okrutnego Sędziego, a dostęp do sakramentów utrudniający rygorystycznymi wymogami. Alfons stanowczo przeciwstawił się tej postawie. W swoich pismach kładł nacisk na nieskończone miłosierdzie Bożego Serca i uczył, że sakramenty są lekarstwem dla grzeszników, a nie nagrodą dla doskonałych.

To podejście sprawiło, że stał się jednym z najważniejszych autorytetów w dziedzinie teologii moralnej w historii Kościoła.

Ofiarna posługa biskupia i ostatnie lata życia

W 1762 roku, mimo podeszłego wieku i słabnącego zdrowia, został mianowany biskupem diecezji Sant'Agata de' Goti. Przez trzynaście lat zarządzał nią z niezwykłą gorliwością: odnawiał dyscyplinę wśród duchowieństwa, sprzedawał naczynia liturgiczne, by wyżywić głodujących podczas klęski nieurodzaju, i osobiście wizytował najdalsze zakątki górskich parafii.

Poważny choroba reumatyczna doprowadziła u niego do bolesnego skrzywienia kręgosłupa – jego broda była tak silnie przyciśnięta do piersi, że powstały na niej rany od nacisku. Wyniszczony fizycznie, zrzekł się urzędu biskupiego i powrócił do klasztoru redemptorystów w Pagani. Ostatnie lata jego życia były czasem wielkich cierpień fizycznych oraz duchowych nocy ciemności, które przetrwał dzięki gorącej modlitwie różańcowej. Zmarł spokojnie 1 sierpnia 1787 roku w wieku 91 lat.

Spuścizna literacka

Rozważając to, jak potężny był wkład intelektualny świętego w kulturę chrześcijańską, warto zwrócić uwagę na bogate dzieła i pisma świętego Alfonsa Liguoriego. Napisał ponad 110 prac teologicznych, ascetycznych i wybitnych dzieł mariologicznych (na czele z monumentalnymi Uwielbieniami Maryi), które wydano w tysiącach nakładów na całym świecie.