Święta Lidia z Tiatyry: Pierwsza Europejska Chrześcijanka
-
Wspomnienie: 3 sierpnia
-
Patronka: Farbiarzy, handlarzy suknem i tekstyliami, producentów purpury oraz osób poszukujących prawdy i gościnnych.
- Atrybuty: Belka lub zwój purpurowej tkaniny, flakonik z barwnikiem, księga (odniesienie do słuchania Słowa Bożego), a także krzyż trzymany w dłoni.
- Kanonizacja: Święta z pierwszych wieków Kościoła (kanonizacja ekwipolentna / tradycyjna). Jej kult sięga czasów apostolskich i został potwierdzony przez Stolicę Apostolską
Niezwykła historia świętej Lidii: Od handlu purpurą do chrztu w Filippi
Niezależna kobieta sukcesu w antycznym świecie
Lidia pochodziła z Tiatyry – miasta w Lydii (dzisiejsza Turcja), które słynęło na cały świat antyczny z produkcji niezwykle cennej i ekskluzywnej purpury. Ten czerwono-fioletowy barwnik, pozyskiwany z małży oraz korzeni rośliny zwanej marzaną barwierską, stanowił w imperium rzymskim symbol władzy, bogactwa i najwyższego statusu społecznego.
Wyemigrowała do Filippi w Macedonii (na terenie dzisiejszej Grecji), gdzie prowadziła własne, świetnie prosperujące przedsiębiorstwo handlowe. Posiadała własny dom, zatrudniała służbę i samodzielnie zarządzała majątkiem, co w ówczesnym społeczeństwie wymagało niezwykłego hartu ducha, mądrości oraz niezależności.
Przełomowe spotkanie nad brzegiem rzeki
Choć Lidia osiągnęła sukces materialny, jej dusza pragnęła czegoś więcej niż tylko pomnażania majątku. Zanim poznała nauki Chrystusa, była tak zwaną „bojącą się Boga” – poganką, która odrzuciła wielobóstwo i zbliżyła się do judaizmu, szukając prawdy o jednym Stwórcy. W owej epoce w Filippi nie było tradycyjnej synagogi (do jej założenia wymagano obecności co najmniej dziesięciu żydowskich mężczyzn). Z tego powodu pobożne kobiety zbierały się w każdą sobotę poza murami miasta, nad brzegiem rzeki, aby razem się modlić.
To właśnie tam, w cichym i szumie rzecznych fal, rozegrała się scena opisana w Dziejach Apostolskich (Dz 16, 11-15). Do zgromadzonych kobiet podszedł apostoł Paweł ze swoimi towarzyszami: Sylasem, Tymoteuszem i Łukaszem. Paweł zaczął głosić Ewangelię, a serce Lidii – jak skrupulatnie zanotował św. Łukasz – otworzył sam Pan. Słuchała słów Apostoła Narodów z wielką uwagą i pojęła, że odnalazła prawdę, której szukała przez całe życie. Tak oto święta Lidia z Tiatyry przyjęła chrzest wraz z całym swoim domem, stając się oficjalnie pierwszą udokumentowaną chrześcijanką na ziemi europejskiej.
Przystań dla Apostołów i fundament europejskiego Kościoła
Nie poprzestała na osobistej przemianie. Wykazała się niezwykłą stanowczością i gorącą gościnnością, mówiąc do Pawła i jego towarzyszy: „Jeżeli uważacie mnie za wierną Panu, chodźcie do mojego domu i zamieszkajcie w nim!”.
Święty Łukasz wspomina z uśmiechem, że Lidia dosłownie wymusiła na nich przyjęcie zaproszenia. Dom nawróconej handlarki purpury stał się nie tylko bezpieczną przystanią dla podróżujących apostołów, ale również pierwszym domowym kościołem (domus ecclesia) w Europie. To pod jej dachem zbierali się pierwsi europejscy chrześcijanie na łamaniu chleba i modlitwie. Kiedy Paweł i Sylas zostali niedługo potem uwięzieni w Filippi, a następnie cudownie wyszli z więzienia, udali się prosto do domu Lidii, by przed dalszą drogą pokrzepić braci w wierze.