Święty Jan Klimak - mistrz duchowy i autor Drabiny do raju
-
Wspomnienie: 30 marzec
-
Patron: dążących do doskonałości duchowej, mnichów, ascetów (bywa również nieoficjalnie przywoływany przez wspinaczy i alpinistów z racji symboliki drabiny).
- Atrybuty: drabina (często oparta o niebo), zwój pergaminu, gęsie pióro, habit mnicha.
- Kanonizacja: czczony z racji powszechnego kultu oddolnego (kanonizacja przedkongregacyjna) długo przed sformalizowaniem procesów w Kościele.
Jak niezwykły pustelnik stworzył ponadczasowy przewodnik dla ludzkiej duszy
Wielu ludzi zastanawia się, jak krok po kroku osiągnąć spokój i zbliżyć się do Boga. Wyjątkową postacią, która postanowiła na to pytanie odpowiedzieć, jest Święty Jan Klimak. Jego historia zaczyna się w VI wieku, kiedy to jako szesnastoletni, niezwykle bystry i wykształcony młodzieniec, postanowił porzucić zgiełk świata. Zamiast kariery naukowej czy politycznej, wybrał surowe życie mnicha w klasztorze na słynnej górze Synaj – w miejscu, gdzie według tradycji Mojżesz otrzymał od Boga tablice z Dekalogiem.
Życie świętego Jana było pełne wyrzeczeń, ale nie opierało się na bezsensownym umartwianiu. Przez 40 lat mieszkał w odosobnionej jaskini, z dala od innych ludzi, poświęcając czas na głęboką modlitwę, medytację i studiowanie świętych tekstów. Jadł tylko to, co pozwalało mu przetrwać, a każdą wolną chwilę spędzał na wnikliwej obserwacji ludzkiej natury i własnych słabości. Dzięki temu zyskał niezwykłą mądrość, a wieść o jego przenikliwości szybko rozeszła się po okolicznych krainach. Mnisi z innych klasztorów zaczęli przychodzić do jego pustelni, by prosić go o rady, a w wieku 75 lat bracia z Synaju wybrali go na swojego przełożonego (opata).
To właśnie wtedy, na prośbę jednego z zaprzyjaźnionych opatów, Jan spisał swoje doświadczenia w księdze, która przeszła do historii. Jej tytuł to Drabina do raju (znana też jako Drabina raju). Księga ta nie jest zwykłym zbiorem zakazów i nakazów. To fascynujący, psychologiczny wręcz podręcznik, który pokazuje, jak wygląda autentyczny rozwój duchowy. Jan opisał w nim 30 szczebli (symbolizujących 30 lat ukrytego życia Jezusa przed rozpoczęciem nauczania), po których dusza człowieka wspina się do doskonałości. Na najniższych szczeblach opisuje walkę z podstawowymi wadami, takimi jak obżarstwo czy gniew, a na samej górze umieszcza wiarę, nadzieję i miłość.
Choć święci w kościele mieli różne ścieżki i często pozostawiali po sobie skomplikowane traktaty teologiczne, dzieło Jana napisane jest językiem obrazowym, pełnym prostych przykładów z życia mnichów. Opowiada w nim o potknięciach i upadkach z drabiny, pokazując, że nikt nie staje się idealny z dnia na dzień. Praca nad sobą to długi proces, wymagający cierpliwości. Dziś, mimo upływu ponad tysiąca czterystu lat, mądrość płynąca z tej historii wciąż pomaga ludziom zrozumieć samych siebie i odnaleźć wewnętrzny spokój.