Święty Ludwik IX – Władca w Koronie i Pokorny Sługa Boga
-
Wspomnienie: 25 sierpnia
-
Patron: Francji, monarchów, sprawiedliwych sędziów, pielgrzymów, piekarzy, fryzjerów, krawców, drukarzy oraz Franciszkańskiego Zakonu Świeckich.
- Atrybuty: Korona cierniowa, korona królewska, płaszcz ze złotymi liliami (oriflamme), berło z Ręką Sprawiedliwości, miecz oraz gwoździe Męki Pańskiej.
- Kanonizacja: 11 sierpnia 1297 – ogłoszona uroczyście przez papieża Bonifacego VIII.
Życie w cieniu korony: Król, który ponad wszystko umiłował sprawiedliwość
Młodość i panowanie sprawiedliwego monarchy
Przyszedł na świat 25 kwietnia 1214 roku w Poissy. Gdy w wieku zaledwie dwunastu lat stracił ojca, ciężar odpowiedzialności za losy państwa spoczął na jego młodych barkach. Ogromny wpływ na jego formację miała matka, królowa Blanka Kastylijska, która wpoiła synowi głębokie wartości moralne, powtarzając, że wolałaby widzieć go martwym, niż wiedzieć, że popełnił grzech ciężki. Gdy analizujemy życiorys świętego Ludwika IX, wyraźnie widać, jak te słowa ukształtowały całe jego dorosłe życie oraz sposób zarządzania państwem.
Objąwszy samodzielne rządy, odmienił francuski system sądownictwa. Zniósł brutalne pojedynki sądowe, zastępując je rzetelnym procesem opartym na dowodach i świadkach. Zwykł siadać pod słynnym dębem w Vincennes, gdzie każdy poddany – od najbogatszego feudała po najuboższego chłopa – mógł osobiście przedstawić mu swoją krzywdę. W pamięci pokoleń król Francji święty Ludwik zapisał się jako władca niezwykle przystępny, dla którego prawo Bożo-ludzkie było ważniejsze niż polityczny pragmatyzm.
Korona Cierniowa i bezgraniczne miłosierdzie
Królewski dwór za jego panowania przypominał bardziej surowy klasztor niż miejsce bezmyślnych uciech. Monarcha każdego dnia uczestniczył we mszy świętej, odmawiał brewiarz i poświęcał godziny na cichą modlitwę. Jego niezwykła pobożność szła w parze z czynną miłością bliźniego – fundował liczne przytułki, sierocińce oraz szpitale, a przy swoim stole codziennie gościł kilkudziesięciu żebraków, usłużnie podając im posiłki.
Niezwykle doniosłym wydarzeniem w życiu królestwa było sprowadzenie do Paryża bezcennych relikwii Męki Pańskiej, na czele z Koroną Cierniową wykupioną od cesarza Bizancjum. Aby godnie ją przyjąć, wybudował architektoniczne arcydzieło gotyku – kaplicę Sainte-Chapelle. Gdy przyglądamy się sztuce sakralnej, kluczowe atrybuty świętego Ludwika IX, takie jak gałązki cierniowe czy miecz, przypominają właśnie o jego wielkim przywiązaniu do Męki Pańskiej oraz gotowości do obrony wiary.
Wyprawy krzyżowe i ostatnie tchnienie u wybrzeży Kartaginy
Jako rycerz i obrońca chrześcijaństwa, zorganizował dwie wyprawy krzyżowe. Podczas pierwszej z nich, w Egipcie, dostał się do niewoli, w której wykazał się niezwykłą godnością i odwagą, zyskując szacunek nawet wśród swoich wrogów. Po odzyskaniu wolności przez kilka lat przebywał w Ziemi Świętej, umacniając chrześcijańskie twierdze i pomagając wdbudowywać zniszczone kościoły.
Historia świętego Ludwika IX dobiegła końca podczas kolejnej krucjaty w Północnej Afryce. W obozie wojskowym pod Tunisem wybuchła epidemia tyfusu i dżumy. Król, zamiast chronić się w bezpiecznym miejscu, do ostatka pielęgnował konających żołnierzy, aż sam zaraził się śmiertelną chorobą. Zmarł 25 sierpnia 1270 roku, leżąc na rozsypanym na ziemi popiele – tak jak pragnął, w geście głębokiej pokory.