Święta Róża z Limy: Pierwsza Święta Ameryki
-
Wspomnienie: 23 sierpnia
-
Patronka: Peru, Ameryki Południowej, Filipin, miasta Lima, a także kwiaciarek, ogrodników, kwiaciarzy, osób wyśmiewanych z powodu swojej pobożności oraz chorych cierpiących na rany i grzybicę.
- Atrybuty: Wieniec z róż na głowie (często ukrywający od spodu ciernie), lilia, Dzieciątko Jezus na ręku, różaniec, kotwica oraz korona z róż.
- Kanonizacja: 12 kwietnia 1671 – uroczystego aktu dokonał papież Klemens X.
Święta Róża z Limy: Od zachwytu nad pięknością do głębokiego misticyzmu
Młodość w cieniu peruwiańskiego słońca
Przyszła na świat 20 kwietnia 1586 roku w stolicy Peru, Limie, jako jedno z trzynastu dzieci hiszpańskiego szlachcica Gaspara Floresa oraz Marii de Oliva. Na chrzcie otrzymała imię Izabela, jednak to niezwykły wygląd zadecydował o jej późniejszym mianie. Służąca z domu państwa Flores zauważyła, że twarz niemowlęcia promienieje pąsem przypominającym piękny kwiat. Zafascynowana matka zaczęła nazywać córkę Różą, co z czasem stało się jej oficjalnym imieniem.
Gdy wnikliwie analizujemy życiorys świętej Róży z Limy, od razu dostrzegamy jej wielki opór wobec narzucanych przez środowisko schematów. Rodzice, widząc jej niezwykłą urodę i wdzięk, planowali wydać ją bogato za mąż i zapewnić rodzinie majątkową stabilizację. Młoda dziewczyna miała jednak zupełnie inną wizję swojej przyszłości. Aby zniechęcić zalotników i uciąć dworskie plotki, ścinała swoje piękne włosy, a gładką cerę nacierała pieprzem i wapnem. Złożyła prywatny ślub czystości, obierając za swoją duchową mistrzynię świętą Katarzynę ze Sieny.
Służba najuboższym i życie w charyzmacie dominikańskim
Nie pragnęła jednak zamknięcia za murami klauzurowego klasztoru. W 1606 roku wstąpiła do Trzeciego Zakonu Świętego Dominika, zostając tercjarką. W ogrodzie swoich rodziców zbudowała własnoręcznie skromną, drewnianą chatkę, która stała się jej pustelnią. To tam spędzała długie godziny na samotnej modlitwie i surowych umartwieniach.
Jej wiara nie była jednak ucieczką od ludzi. Róża przekształciła część rodzinnego domu w bezpłatny przytułek dla najbardziej potrzebujących. Opiekowała się opuszczonymi Indianami, czarnoskórymi niewolnikami oraz porzuconymi sierotami. Myła ich rany, dbała o wyżywienie i przynosiła nadzieję w czasach, gdy kolonialne społeczeństwo traktowało te osoby z głęboką pogardą. Ta postawa sprawiła, że pierwsza święta Nowego Świata szybko zyskała ogromny szacunek wśród zwykłych mieszkańców Limy.
Symbolika ikonograficzna i głębokie przesłanie
Sztuka sakralna przedstawia peruwiańską mistyczkę w sposób bardzo charakterystyczny. Przeglądając dzieła malarskie, warto zwrócić uwagę na atrybuty świętej Róży z Limy. Najważniejszym z nich jest wieniec z róż ozdabiający jej głowę. Co ciekawe, pod pięknymi kwiatami Róża ukrywała srebrną obręcz najeżoną ostrymi igłami – w ten sposób pragnęła wewnętrznie łączyć swoje cierpienia z męką Chrystusa.
Róża zmarła po ciężkiej chorobie 24 sierpnia 1617 roku, mając zaledwie 31 lat, dokładnie tak, jak sama wcześniej przepowiedziała. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją – w kondukcie żałobnym uczestniczył sam wicekról Peru wraz z biskupem, a tłumy mieszkańców chciały chociaż dotknąć jej szat.
Kult świętej Róży z Limy zaczął się szerzyć błyskawicznie po całej Ameryce Łacińskiej, aż dotarł do Europy. Zastanawiając się dzisiaj, czego patronką jest święta Róża z Limy, warto pamiętać nie tylko o florystach i ogrodnikach, ale przede wszystkim o ludziach szukających odwagi do obrony własnych przekonań wbrew naciskom otoczenia.