Święta Apolonia z Aleksandrii

W trzecim wieku naszej ery, w tętniącej życiem i różnorodnością Aleksandrii, rozegrał się dramat, który na zawsze zapisał się w historii chrześcijaństwa. To tam żyła Święta Apolonia, kobieta niezwykła, której heroizm do dziś budzi podziw. W przeciwieństwie do wielu młodych męczennic, Apolonia w momencie swojej śmierci była już kobietą dojrzałą, pełniącą w wspólnocie chrześcijańskiej zaszczytną funkcję diakonisy. Jej życie przypadło na burzliwe czasy panowania cesarza Filipa Araba, a później Decjusza, kiedy to wyznawcy Chrystusa żyli w ciągłym cieniu prześladowań.

Był rok 249. W Aleksandrii wybuchły gwałtowne zamieszki wymierzone przeciwko chrześcijanom. Podsycony przez pogańskiego wróżbitę tłum wpadł w szał, plądrując domy i wywlekając wiernych na ulice. Wierni byli stawiani przed okrutnym wyborem: wyrzeczenie się Boga lub śmierć w męczarniach. Właśnie w tym chaosie schwytano Apolonię. Jej oprawcy, widząc jej niezłomną postawę i autorytet, jaki posiadała wśród wiernych, postanowili złamać ją w wyjątkowo brutalny sposób.

Żywot świętej Apolonii opisuje tortury, które stały się źródłem jej późniejszego patronatu. Rozwścieczony tłum bił ją po twarzy tak mocno, że wybito jej wszystkie zęby, a szczęki zostały zgruchotane. Według przekazów historycznych, w tym listu biskupa Dionizego Wielkiego do Fabiana z Antiochii, oprawcy grozili jej spaleniem żywcem na wielkim stosie, który rozpalili u bram miasta, jeśli nie będzie bluźnić przeciwko Chrystusowi.

W tym momencie nastąpiło coś, co zdumiało prześladowców. Apolonia poprosiła o chwilę swobody, jakby chciała się zastanowić. Gdy tylko poluzowano więzy, święta – zamiast uciekać czy błagać o litość – sama, z własnej woli, rzuciła się w płomienie. Ten akt nie był samobójstwem z rozpaczy, lecz świadomym dowodem na to, że ogień miłości do Boga płonął w niej mocniej niż stos przygotowany przez pogan. Jej ofiara była tak wstrząsająca, że męczennica z Aleksandrii natychmiast stała się obiektem kultu.

Dziś Święta Apolonia jest znana na całym świecie przede wszystkim jako patronka dentystów i orędowniczka w chorobach jamy ustnej. Przez wieki ludzie zmagający się z nieznośnym bólem zębów zwracali się do niej o pomoc. W średniowieczu, gdy medycyna była bezradna wobec ropni i próchnicy, modlitwa na ból zębów kierowana do Apolonii była często jedyną nadzieją na ulgę. Jej wizerunki z kleszczami w dłoni można znaleźć w kościołach całej Europy, przypominając o tym, że nawet największe fizyczne cierpienie można przemienić w duchowe zwycięstwo.