Święty Albert Wielki: Patron Naukowców i Doktor Kościoła

📌 Wizytówka Świętego
Wspomnienie liturgiczne: 15 listopada
Patronat: Naukowców, przyrodników, filozofów, teologów, studentów, uczniów, techników medycznych, górników oraz diecezji ratyzbońskiej.
Atrybuty: Dominikański habit, mitra i pastorał biskupi, otwarta księga, gęsie pióro, globus, astrolabium lub retorta alchemiczna.
Kanonizacja: 16 grudnia 1931 r., papież Pius XI – kanonizacja równoważna i ogłoszenie Doktorem Kościoła.
Doktor Uniwersalny: Geniusz, który odkrył talent „Niemego Wołu”
W paryskiej sali wykładowej w połowie XIII wieku rozległy się szydercze śmiechy studentów, którzy milczącego, potężnie zbudowanego młodzieńca z Italii przezwali „Niemym Wołem”. Wtedy głos zabrał ich mistrz, niemiecki dominikanin Albert, wypowiadając prorocze słowa, że ryk tego wołu rozlegnie się wkrótce na cały świat. Ten niezwykły wykładowca z Kolonii nie tylko dostrzegł geniusz w młodym Tomaszu z Akwinu, lecz także własnym życiem udowodnił, że rzetelne badanie praw przyrody prowadzi prostą drogą do Stwórcy.
Od szwabskiego zamku do dominikańskiego habitu w Padwie
Bogaty życiorys świętego Alberta Wielkiego rozpoczyna się na przełomie XII i XIII wieku – około 1200 roku w szwabskim mieście Lauingen nad Dunajem, w rycerskiej rodzinie panów von Bollstädt. Zamiast turniejowego miecza młody arystokrata wybrał księgi i wyruszył na studia do słynnej Padwy. To właśnie tam jego umysł spotkał się z duchowością młodego Zakonu Kaznodziejskiego.
Pod wpływem kazań błogosławionego Jordana z Saksonii Albert postanowił w 1223 roku przywdziać biały habit dominikanów, mimo gwałtownego sprzeciwu własnej rodziny. W zakonie jego nieprzeciętna inteligencja błyskawicznie rozkwitła. Przełożeni wysyłali go na kolejne katedry uniwersyteckie – od Hildesheim, Fryburga i Ratyzbony, aż po prestiżową Sorbonę w Paryżu oraz studium generalne w Kolonii.
Umysł, który objął całą ówczesną wiedzę o świecie
W epoce, gdy wielu teologów z lękiem patrzyło na napływające do Europy pisma pogańskiego filozofa Arystotelesa oraz uczonych arabskich i żydowskich, Albert podjął odważną decyzję. Zamiast odrzucać nową wiedzę, postanowił ją zbadać, oczyścić z błędów i włączyć w służbę chrześcijańskiej teologii. Nauka i wiara według świętego Alberta nie mogły pozostawać w konflikcie, ponieważ obie wypływają z tego samego źródła – Bożej Mądrości.
Z jednakową pasją pochylał się nad tekstami Pisma Świętego, co nad budową roślin, minerałów, gwiazd i organizmów żywych. Jego monumentalne traktaty obejmowały botanikę, zoologię, astronomię, fizykę, medycynę i etykę. Współcześni, zdumieni rozległością jego horyzontów, jeszcze za życia nadali mu przydomek Doctor Universalis – Doktor Powszechny. To pod jego czujnym okiem dojrzewali najwięksi myśliciele średniowiecza, a historia zapisała, jak blisko związani byli święty Albert Wielki i Tomasz z Akwinu, którego mistrz bronił aż do późnej starości.
Biskup na piechotę i rozjemca zwaśnionej Kolonii
W 1260 roku papież Aleksander IV powołał skromnego zakonnika na stolicę biskupią w Ratyzbonie, by zaprowadził ład w podupadłej moralnie i zadłużonej diecezji. Albert przyjął urząd z posłuszeństwa, lecz zachował surową zakonną prostotę. Zamiast podróżować konno z bogatym orszakiem, przemierzał całą diecezję pieszo w prostych sandałach, przez co lud nadał mu ciepły przydomek „Biskupa w trepach” (Bundschuh).
Po dwóch latach, uporządkowawszy sprawy diecezji, złożył rezygnację na ręce papieża i powrócił do pracy naukowej oraz kaznodziejskiej w Kolonii. Stał się tam najwyższym autorytetem moralnym – wielokrotnie godził zwaśnionych książąt i mieszczan, ratując miasto przed krwawymi wojnami domowymi. W 1277 roku, mimo blisko osiemdziesięciu lat, wybrał się pieszo do Paryża, by osobiście bronić ortodoksji pism swojego zmarłego ucznia, Tomasza z Akwinu. Zmarł spokojnie 15 listopada 1280 roku w klasztorze w Kolonii, otoczony modlitwą współbraci.
Czy wiesz, że…
około 1250 roku święty Albert Wielki jako pierwszy uczony w Europie wyizolował w czystej postaci pierwiastek chemiczny – arsen? Jego biegłość w eksperymentach chemicznych, optyce i mechanice sprawiła, że średniowieczna legenda przypisywała mu skonstruowanie mówiącego robota z brązu, choć sam dominikanin bezlitośnie zwalczał przesądy i magię, opierając się wyłącznie na obserwacji i eksperymencie.
