Święty Wawrzyniec – Diakon, Który Oddał Życie za Skarby Kościoła

Świat starożytnego Rzymu w połowie III wieku był miejscem niebezpiecznym dla wyznawców Chrystusa. Fala prześladowań zalewała kolejne prowincje, a cesarz Walerian wydał surowy edykt nakazujący natychmiastową egzekucję chrześcijańskich duchownych oraz konfiskatę majątków Kościoła. W samym centrum tego konfliktu stanął młody, niezwykle szanowany duchowny, którego postawa do dziś stanowi symbol absolutnej wierności ideałom Ewangelii.

Od hiszpańskich korzeni do serca Chrześcijaństwa

Gdy szczegółowo analizujemy życiorys świętego Wawrzyńca, odkrywamy, że prawdopodobnie pochodził on z Walencji lub Huesca w dzisiejszej Hiszpanii. To tam odebrał staranne wykształcenie i dał się poznać jako człowiek głębokiej wiary oraz niezwykłej wrażliwości na krzywdę bliźnich. Jego niezwykłe przymioty ducha dostrzegł kardynał Sykstus, który po objęciu stolicy Piotrowej jako papież Sykstus II, zabrał ze sobą młodzieńca do Stolicy Apostolskiej.

W Rzymie zakres jego obowiązków znacząco się rozrósł. Jako pierwszy z siedmiu diakonów, wyznaczony jako główny diakon Rzymu, święty Wawrzyniec otrzymał niezwykle odpowiedzialne zadanie. Powierzono mu nie tylko pieczę nad archiwum i księgami liturgicznymi, ale przede wszystkim zarząd nad majątkiem Kościoła oraz codzienną opiekę nad setkami ubogich, wdów, sierot i chorych zamieszkujących ubogie dzielnice Wiecznego Miasta.

"Oto są skarby Kościoła!" – Wyzwanie rzucone pogańskiemu Rzymowi

W sierpniu 258 roku nastąpił brutalny cios. Papież Sykstus II został pochwycony przez rzymskich żołnierzy podczas odprawiania liturgii w katakumbach i natychmiast ścięty. Prowadzonemu na śmierć Biskupowi Rzymu towarzyszył zrozpaczony Wawrzyniec, pytając, dlaczego ojciec zostawia swojego syna. Sykstus miał mu wówczas przepowiedzieć, że już za trzy dni czeka go jeszcze cięższa próba i jeszcze wspanialsza korona męczeńska.

Rzymski prefekt, przekonany, że chrześcijanie ukrywają ogromne zapasy złota i srebra, wezwał diakona do siebie i zażądał wydania całego majątku wspólnoty w ciągu trzech dni. Wawrzyniec skłonił się i poprosił o czas na zgromadzenie "wszystkich skarbów".

Zamiast jednak zbierać złote naczynia, diakon rozdał pozostałe pieniądze potrzebującym, po czym zwołał przed pałac prefekta tysiące rzymskich nędzarzy, ślepców, kulawych, trędowatych i sierot. Gdy nadszedł wyznaczony czas, wskazał na ten poturbowany przez los tłum i oświadczył zdumionemu urzędnikowi: „Oto są prawdziwe skarby Kościoła! Są bogactwem, w którym Chrystus jest obecny”. Zachowanie to doprowadziło tyrana do wściekłości.

       "Oto są prawdziwe skarby Kościoła! 
   W nich manifestuje się prawdziwa wiara, 
 a Chrystus zamieszkuje w sercach najmniejszych."

Ogień, ruszt i niebywała pogoda ducha

Rozwścieczony prefekt uznał gest diakona za bezczelną zniewagę władzy cesarskiej i nakazał poddać go wyrafinowanym torturom. Umieszczono go na rozżarzonej do czerwoności żelaznej kracie ustawionej nad wolno palącym się ogniem.

Poruszające męczeństwo świętego Wawrzyńca przeszło do historii jako wzór niebywałego męstwa. Tradycja przekazana przez św. Ambrożego i św. Augustyna głosi, że w trakcie straszliwych katuszy męczennik zachował niezwykły spokój, a nawet poczucie humoru. W pewnym momencie miał zwrócić się do kata ze słowami: „Obróć mnie na drugą stronę, z tej jestem już dobrze upieczony!”. Zmarł 10 sierpnia 258 roku, modląc się o nawrócenie Rzymu.

Patrząc na sztukę sakralną, charakterystyczne atrybuty świętego Wawrzyńca odwołują się właśnie do tego wydarzenia – żelazny ruszt symbolizuje narzędzie jego zwycięstwa nad śmiercią, a sakiewka przypomina o sercu otwartym na ubogich.

Trwałe dziedzictwo i opieka nad potrzebującymi

Kult diakona rozprzestrzenił się po całym świecie chrześcijańskim w mgnieniu oka. Nad jego grobem przy Via Tiburtina cesarz Konstantyn Wielki wzniósł wspaniałą bazylikę Św. Wawrzyńca za Murami (San Lorenzo fuori le Mura), która do dziś jest jedną z siedmiu głównych kościołów stacyjnych Rzymu.

Gdy analizujemy, czego patronem jest święty Wawrzyniec, uderza nas ogromna różnorodność grup, które obrały go za swojego opiekuna. Ze względu na rodzaj poniesionej śmierci patronuje kucharzom, piekarzom oraz strażakom ratującym z ognia. Z racji zarządzania majątkiem i archiwami rzymskimi, wzywają go na pomoc bibliotekarze, archiwiści oraz wykonawcy testamentów. Pamięć o jego bezgranicznej miłości do ubogich czyni go także stałym orędownikiem wszystkich potrzebujących i bezdomnych.