Święty Hipolit Rzymski – Antypapież, Który Został Świętym
-
Wspomnienie: 13 sierpnia
-
Patronka: Więźniów, strażników więziennych, rządców, a także orędownik w sprawach trudnych, wywoływanych przez podziały i konflikty we wspólnocie.
- Atrybuty: Księga (symbol bogatej twórczości teologicznej i liturgicznej), zwój pisma, palma męczeńska, korona męczeńska, konie.
- Kanonizacja: Kanonizacja przedkongregacyjna (uznany za świętego przez powszechny kult wczesnochrześcijański).
Burzliwe dzieje pierwszego antypapieża: Od ostrego konfliktu do męczeńskiej korony
Historia Kościoła wczesnochrześcijańskiego pełna jest niezwykłych zwrotów akcji, ale mało która postać wzbudza tak wielkie emocje jak czczony 13 sierpnia męczennik z III wieku. Jego losy pokazują, że droga do świętości nie zawsze jest prosta, a ostateczne zwycięstwo Boga dokonywać się może w najmniej oczekiwanych okolicznościach.
Wybitny teolog w walce o czystość wiary
Gdy analizujemy szczegółowy życiorys świętego Hipolita Rzymskiego, szybko dostrzegamy, że był to człowiek o niezwykłym umyśle i nieprzejednanych zasadach. Urodzony w drugiej połowie II wieku, odebrał gruntowne wykształcenie i stał się jednym z najważniejszych pisarzy chrześcijańskich swojego okresu. Żyjąc w Rzymie, z pasją bronił prawowiernej nauki przed licznymi w tamtym czasie heretyckimi prądami.
Jego gorliwość i bezkompromisowość doprowadziły go jednak do ostrego sporu z papieżem – najpierw ze Zefirynem, a następnie z Kalikstem I. Hipolit zarzucał biskupowi Rzymu zbyt wielką pobłażliwość wobec grzeszników oraz błędy doktrynalne. Przekonany, że to on stoi na straży prawdziwej wiary, doprowadził do rozłamu i w 217 roku dał się wybrać grupie swoich zwolenników na biskupa Rzymu. W ten sposób stał się pierwszym antypapieżem w historii Kościoła. Mimo schizmy, nie przestawał tworzyć monumentalnych dzieł teologicznych, a przypisywana mu Tradycja Apostolska świętego Hipolita do dziś pozostaje jednym z najważniejszych źródeł poznania dawnej liturgii i modlitw eucharystycznych.
Zesłanie na Sardynię i wielkie pojednanie
Niezłomny w swoich przekonaniach Hipolit trwał na stanowisku antypapieża przez kilkanaście lat, sprawując równoległe rządy duszpasterskie. Sytuację zmieniło dopiero brutalne prześladowanie chrześcijan za panowania cesarza Maksymina Traka w 235 roku. Rzymscy urzędnicy nie wnikali w wewnętrzne podziały chrześcijan – aresztowali zarówno papieża Poncjana, jak i antypapieża Hipolita.
Obaj zostali skazani na ciężkie roboty w kopalniach na Sardynii, zwanej wówczas "wyspą śmierci". To właśnie w piekielnych warunkach morderczej pracy i poniżenia doszło do jednego z najpiękniejszych aktów w historii wczesnego chrześcijaństwa. Święty Hipolit Rzymski i święty Poncjan, cierpiąc bok w bok za tę samą wiarę, wyzbyli się wszelkich urazów. Hipolit zrozumiał swój błąd, wyrzekł się schizmy i wezwał swoich zwolenników do powrotu do jedności z legalnym biskupem Rzymu. Papież Poncjan i Hipolit abdykowali, by umożliwić wybór nowego następcę św. Piotra i utrzymać pokój w Kościele.
Męczeństwo i pamięć na wieki
Nieludzkie warunki panujące w kopalniach Sardynii szybko doprowadziły obu wygnańców do skrajnego wycieńczenia. Niezłomny teolog zmarł w 235 roku, a niedługo po nim ten sam los spotkał Poncjana. Przelana razem krew przypieczętowała ich pojednanie. Zgodne męczeństwo świętego Hipolita Rzymskiego i papieża Poncjana sprawiło, że ich ciała zostały z honorami sprowadzone do Rzymu przez papieża Fabiana i pochowane tego samego dnia – 13 sierpnia.
Świadectwo godnego zniesienia cierpienia oraz pokora, z jaką Hipolit potrafił przyznać się do błędu, zachwyciły wczesnych chrześcijan. Zamiast zapomnienia, zyskał cześć i powszechny kult jako potężny orędownik. Jeśli zastanawiasz się, czego patronem jest święty Hipolit Rzymski, odpowiedź tkwi w jego trudnych doświadczeniach. Jako dawny więzień kopalń patronuje osobom pozbawionym wolności oraz strażnikom więziennym, będąc zarazem wzorem tego, że z każdego podziału można odnaleźć drogę do jedności i przebaczenia.